روشهاي مقابله با استرس
بشر براي مقابله با استرس، روشهاي متعددي ابداع كرده كه برخي از مهمترين آنها عبارتند از:
1) تنفس عمیق: روش سادهای برای فرونشاندن استرس است و مزایای بسیاری دارد که از آنجمله میتوان به اکسیژنرسانی به خون اشاره کرد که این امر به نوبهی خود باعث بیدار کردن مغز، شل کردن عضلات و آرام کردن فعالیتهای ذهنی میگردد. تنفس عمیق از این جهت مفید است که میتوان آن را همهجا و همهوقت انجام داد و اثربخشی آن نیز سریع و فوری است.
2) مدیتیشن یا مراقبه: طبق نتيجهی تحقيقهای 30سالهی پروفسور «بنسن» استاد دانشگاه «هاروارد»، مدیتیشن، نوعي عكسالعمل ريلاكسشدن میباشد که بر پایهی تنفس عمیق استوار است ولی یکگام از آن جلوتر میرود و در آن، فرد با چشمان بسته در وضعيت چهارزانو مينشيند و يك واژه را به نام «ذِكر» يا «مانترا» در ذهن خود تكرار ميكند. هنگامیکه شما مشغول مدیتیشن هستید، مغزتان از نظر عملکرد، وارد محدودهای میشود که مشابه خواب است ولی مزایای افزودهای به همراه دارد که در حالتهای دیگر نمیتوانید به آنها دستیابید، مانند آزاد کردن هورمونهای خاصی که باعث ارتقاء سلامت میگردند.
3) تصویرسازی ذهنی: یادگیری تصویرسازی ذهنی، به زمان بیشتری نیاز دارد اما روشی عالی برای مدتی رهاشدن از استرس و آرامشبخشیدن به بدن است. پخش کردن صداهای طبیعت مانند صدای آب، صدای پرندگان و... بهصورت ملایم به هنگام تمرین، به غوطهوری بیشتر شما در این تجربه کمک میکند.
4) تجسم: یک گام فراتر از تصویرسازی ذهنی است. شما میتوانید بر پایهی تصویرسازی ذهنی، خود را در شرایط دستیابی به هدفهایی نظیر سالمتر و با آرامش بیشتر بودن، موفقیت در کار، رفع مشکلات به شیوههایی بهتر و... نیز تجسم کنید. نکتهی قابل توجه، این است که تجسمِ خود در حال انجام موفق وظایفی که بر عهده دارید، درواقع مشابه یک تجربهی فیزیکی عمل میکند و بنابراین شما از طریق تجسم، میتوانید عملکرد واقعی خود را نیز بهبود بخشید.
5) هیپنوتیزم (خودهیپنوتیزم): برخی از جنبههای تصویرسازی ذهنی و تجسم را به خدمت میگیرد و این مزیت بیشتر را دارد که شما را قادر میسازد تا بهطور مستقیم با ذهن ناخودآگاه خود ارتباط برقرارکنید و بتوانید تواناییهای خود را افزایش دهید، عادتهای بد خود را آسانتر رها کنید، درد کمتری احساس کنید، عادتهای سالمتر را بهنحو مؤثرتری در خود بهوجود آورید و حتی پاسخ پرسشهایی را بیابید که به هنگام بیداری ذهن، آشکار و روشن نیستند!
6) ورزش: بسیاری از مردم بهخاطر کنترل وزن و بهدست آوردن شرایط فیزیکی بهتر برای سالمتر یا جذابتر شدن، ورزش میکنند اما ورزش و مدیریت استرس، وابستگی زیادی به یکدیگر دارند. ورزش، وسیلهای برای انحرف ذهن از شرایط پراسترس و راه فراری از ناکامیهاست و همچنین به دلیل بالا بردن سطح «اندورفین» و کاهش هورمونهای استرس مانند «کورتیزول» باعث نشاط و سرخوشی میگردد. فعالتر شدن در زندگی روزمره، از دیگر مزایای ورزش است.
7) شلکردن عضلات: با سفتکردن و سپس شلکردن عضلات بدن، میتوان در چند دقیقه، تنشها را کاهش داد و احساس آرامش بیشتری کرد. اینکار به آموزش یا تجهیزات خاصی نیاز ندارد. از عضلات صورت خود شروع کنید: اخم کنید، به مدت 10ثانیه این حالت را نگهدارید و سپس برای 10ثانیه آن عضلات را بهطور کامل شل کنید. حال، همین کار را با گردن، سپس با شانهها و... تکرار کنید. اینکار را میتوان همهجا انجام داد و شما با انجام اینکار، درخواهید یافت که سریعتر و راحتتر از قبل میتوانید به آرامش دستیابید و رفتهرفته به جایی خواهید رسید که درست همزمان با شروع اینکار، تنشها در شما کاهش خواهد یافت.
8) موسیقی: برای مقابله با استرس، موسیقیِ مناسب، میتواند فشارخون را پایین بیاورد، بدن را آرامش بخشیده و ذهن را آرام سازد. یکی از مهمترین مزایای موسیقی بهعنوان فرونشانندهی استرس، این است که میتواند به همراه فعالیتهای عادی روزانه صورتگیرد و وقت خاصی را از شما نمیگیرد.
9) یوگا: یکی از قدیمیترین روشهای بهبود حال خود است که تاریخچهی آن به 5هزار سال پیش بازمیگردد. «یوگا» چند تکنیک مدیریت استرس نظیر تنفس عمیق، مدیتیشن و تصویرسازی ذهنی را ترکیب کرده و با توجه به میزان زمان و انرژی مورد نیاز، مزایای بسیاری به ارمغان میآورد. موفق باشيد ./ قرباني امير
منبع: مجله شادكامي شماره57