رابطه دین و اضطراب

 

دیل کار نگی روان شناس معروف می گوید: امروز جدیدترین علم یعنی روانپزشکی همان چیزهایی را تعلیم می دهد که پیامبران تعلیم می دادند.چرا؟ به این علت که پزشکان رومی دریافته اند ، دعا و نماز و داشتن یک ایمان محکم به دین ، نگرانی ،‌تشویش ، هیجان و ترس  ، که موجب بیشتر نا خوشی هاست را، از بین می برد و انسان را  گرفتار امراض عصبی نخواهد نمود.

دکتر الکسین کارل می گوید : نماز و دعا قویترین نیرویی است که انسان می تواند تولید کند.

تعریف دین: فرهنگ آکسفورد دین را عبارت از شناسایی یک قدرت نامرئی برتر که بر سرنوشت انسان تسلط داشته و واجب الاحترام و اطاعت باشد تعریف می کند. در تعریف دیگر از اریک فروم دین عبارت است از هر سیستم فکری یا عملی مشترک بین یک گروه که الگوی  جهت گیری و مرجع اعتقاد و ایمان افراد آن گروه است.

تاثیرات دین: با توجه به نیازها و ویژگیهای بدنی و روانی انسان دین در شرایط کنونی جهان از نظر شخصی و اجتماعی وسیله ای کار ساز و سودمند است. از نظر شخصی وقتی فرد خود را در این دنیا تنها و بی پناه احساس می کند و در برابر دشواریها و رمز و راز جهان  آفرینش دچار حیرت و سردرگمی می شود بیش از همه به او آرامش روانی می بخشد. اعتقاد به وجود یک حامی مقتدر و پناهنده ای به نام پروردگار که مصدر تمام نیکی ها  سازندگی ها و کار های خیر است می باشد . عشق به خدا انسان را به کار و فعالیت واز خود گذشتگی وا می دارد و کسی که خود را در جامعه عضوی سودمند و ارزشمند ببیند ثبات و سلامت روانی او تامین می شود.( مجله فصلنامه آموزشی معنا  زمستان 83)

بر اساس روانشناسی فرهنگ نگر ، فرهنگی که فرد در آن زندگی می کند آداب و سنن  زبان و جهان بینی آن فرهنگ  برفرایندهای  روانی فرد اثر می گذارد. مثلاً  غربی ها بر استقلال و خود مختاری فرد تاکید می کنند در حالی که در فرهنگهای شرقی به جای تاکید بر استقلال فردی بر تعامل های اجتماعی تاکید می شود که با توجه به سایر تفاوتهای  فرهنگی در شرق و غرب  به روشهای تر بیتی متفاوتی نیز منجر می شود. (اتکینسون وديگران ،2003)

مداخله های معنوی:

ریچارد و برگین نوعی راهبرد معنوی برای استفاده در مشاوره و روان درمانی مطرح می کنند و آن گاه با ذکر جزئیات، فهرست کلی مداخله های ممکن را توضیح می دهند. این مداخله ها عبارتند از: دعا کردن برای مراجعان و ترغیب آنان به دعا کردن ، بحث کردن در مورد مسائل الهی، استفاده از نوشته های کتاب مقدس در امر درمان ، استفاده از فنون تن آرامی معنوی و تصویرسازی، ترغیب مراجعان به ایثار و بخشش  ،کمک کردن به مراجعان برای هماهنگ  و هم خوان بودن با ارزش های معنوی،  خود فاش سازی عقاید و تجربه های معنوی، مشاوره با رهبران مذهبی و استفاده از کتاب درمانی مذهبی.

به نظر این افراد استفاده از کتاب ها و نو شته های مقدس رایجترین روش مداخله ای معنوی درمانگران بوده است. و به درمانگرانی که تمایل دارند این روش را به کار بگیرند پیشنهاد می کنند تنها از متونی بهره بگیرند  که با باورهای معنوی مراجعانشان متناسب باشد. این رویکرد شامل موارد زیر است:نقل و نوشته های مقدس برای مراجعان  توسط درمان گر و تفسیر این نوشته ها برای مراجعان ، اشارهء غیر مستقیم به نوشته ها و آشکار سازی یا آموزش مفاهیم مذهبی،  ربط دادن داستان های متون مقدس به زندگی  روزمره،  تشویق کردن مراجعان به خواندن و مطالعه متون مذهبی خارج از جلسات درمان ، استفاده کردن از نوشته های مقدس برای برخورد با باورهای غیر منطقی مراجعان .

با استفاده از دین و بهداشت روان می توان دو مدل را بیان کرد: مدل اثر اصلی که مبتنی بر دین به عنوان یک حمایت اجتماعی و مدل دوم غلبه بر استرس که مبتنی بر کمک افراد است تا در زندگی خویش با مسائل و مشکلات مقابله کنند.

الف) مدل اثر اصلی یا حمایت اجتماعی:طبق این مدل روابط انسانی حمایت کننده در حفظ سلامت روان مشارکت می کنند وبه تخفیف تجربه های پریشانی روانی یاری می رساند. درگیر شدن در دین نوع بی همتایی از حمایت اجتماعی را به وسیله مرتبط کردن افراد با علم دینی فراهم می کند. دین به پیروان خود احساس معنی داشتن و هدفمند کردن زندگی را می بخشد که سایر شکل های حمایت قادر به فراهم کردن آن نیستند. (ب) مدل غلبه بر فشار روانی: درگیر بودن در دین ادراک فرد را از فشارهای زندگی تغییر می دهد و فرد وقایع آسیب زا را بهتر تحمل می کند.

(ب) مدل غلبه بر فشار روانی: درگیر بودن در دین ادراک فرد را از فشارهای زندگی تغییر می دهد و فرد وقایع آسیب زا را بهتر تحمل می کند.

 

 

 

چند ساز و کار که باعث افزایش سطح رضایت فرد از زندگی می شود:

1. رفتار سالم و سبک زندگی سالم: بیماری های فراوانی با رفتار و سبک زندگی مرتبط اند. شیوه غذا خوردن ، آشامیدن با دیگران ارتباط می گیریم اکثر رفتارهایی را تجویز یا منع می کنند که بر سلامت فرد اثر می گذارد.

2. حمایت اجتماعی: تعلق به یک گروه حمایت اجتماعی را به همراه دارد ومی تواند سلامتی را ارتقا بخشد و دین سبب پیوستگی اجتماعی و احساس تعلق به یک گروه و تداوم با دوستان و سایر افراد حمایتی می شود. که سبب سلامت افراد می شود و سایر اضطرابها و هیجانات را کاهش می دهد.

3. اعمال دینی: اعمال مشخص و جمعی می تواند به حفظ سلامت و غلبه بر ترس و اضطراب و خشم ما را کمک کند. عبادت و دعا می تواند موجب رهایی از استرس های روزمره شود.

4.دعا و نیایش: با اعتقاد به نقش دعا در ایجاد تغییرات مقدرات عالم  ، نقطه عطف مهمی در امیدوار بودن افرادی خواهد بود که به این امور معتقدند.

نتیجه: مطالعات نشان می دهد که کسانی که به خدای مهربان و یاری دهنده اعتقاد دارند غالباً کمتر از افرادی که فاقد هر گونه باور مذهبی هستند، احساس تنهایی افسردگی یا دلواپسی می کنند و توان بیشتری برای مقابله با مسائل و سختی های زندگی دارند. 

استرابریج و همکارانش(1998) در یک مطالعه مقطعی رابطه بین افسردگی و درگیر بودن با دین را در 2537بزرگسال در کالیفرنیا بررسی کردند و دریافتند که دین اثرات استرس زای مالی و سلامتی را خنثی می کند. آن ها احتمال دادند منابع دینی برای مشکلاتی که در بیرون از فرد (سطح بهداشت پایین و مشکلات مالی) ریشه دارند تا استرس زاهایی که از نارسایی در رابطه با افراد(مشکل با فرزندان خویش)منشا می گیرند مفید باشند به دلیل داشتن مشکلات با فرزندان و خویشاوندان ممکن است اعمال مذهبی بیشتری از فرد سر بزند مانند دعا کردن برای بچه های مشکل دار.

برام و همکارانش(2004)در مطالعه ای در هلند روی افراد 85-55ساله انجام گرفت نشان دادند که حضور مداوم در کلیسا با علائم افسردگی کمتری همراه است. همچنین پتر شن وروی(1985) رابطه بین اضطراب و مذهبی بودن را در یک کلیسا بررسی کرد. دریافتند که حضور در کلیسا عامل مهمی در کاهش اضطراب  است و تاثیر آن ناشی از حمایت هیجانی است که توسط کلیسا اعطا می شود.

اینگهارت(1990)در تحقیقی که با 163هزار شرکت کننده،  نشان داد: 85درصد افرادی که حد اقل یک بار در هفته به کلیسا می روند از زندگی خود بسیار راضی اند و احساس شادکامی می کنند اما در میان کسانی که هرگز به کلیسا نمی رفتند این میزان به 77درصد می رسید و به این نتیجه دست یافتند که حضور در کلیسا بر خشنودی و رضایت افراد سالمند از زندگی تاثیر زیادی دارد.

بنابراين ، دین داری در کاهش اضطراب  نقش بسزائي  دارد و دعا کردن هم موجب آرامش یافتن افراد می شود.

س.مهاجر وطن  / دانشجوي رشته راهنمائي ومشاوره دانشگاه امام حسين ساري

بانظارت كامل

 موفق باشيد